Karataş İlçesi (Antik Magarsos Kenti)*

Adana kent merkezine 47 kilometre uzaklıkta bulunan Karataş İlçesi’nin kıyı uzunluğu 88 kilometredir. Karataş İlçesi günümüzde, çoğunlukla Adana kent sakinlerini ağırlayan bir sayfiye yeridir. Kendi nüfusu 10 bini geçmeyen ilçenin yaz aylarındaki nüfusu 100 bini aşmaktadır. Yörede, antik döneme ait bir liman kalesi, büyük bir anfi tiyatro ve bir Athena tapınağına ait kalıntılar bulunmaktadır. Bunlara ek olarak, biri han diğeri menzil olmak üzere iki Osmanlı eserinin kalıntıları halen görülebilmektedir. “Magarsos Örenyeri” yanında, Tuzla'daki “Akyatan Lagünü/Kuş Cenneti” de görülmeye değerdir. Günümüzde, Adana kentinin denizle bağlantısını sağlayan önemli bir turizm ve balıkçılık merkezi olan Karataş’ta, tipik dalyan balıkları olan kefal türleri, çipura ve levrek bol miktarda üretilmektedir.

Antik Magarsos kenti, işlek bir ticaret limanı olması ve aynı zamanda Ceyhan Nehri boyunca sıralanan Mallos (Kızıltahta), Mopsuhestia (Misis), Hemite (Gökçedam) ve Asitawanda (Karatepe) şehirlerine stratejik bir konumu bulunması nedeniyle, ilkçağlarda büyük önem taşıyordu. Birçok tüccar kavim bu kenti, zengin Adana ve hinterlandına doğru bir köprübaşı olarak elinde bulundurmak için büyük gayretler sarf etmiştir. Sur kalıntılarının çevrelediği alandan antik Magarsos’un kalabalık bir kent olduğu; kara ve deniz surları ile çevrilmesinden de önemli bir liman kenti olduğu anlaşılmaktadır. Kentin Bizans döneminde ve Ortaçağ boyunca çok önemli bir ticaret merkezi olduğu kesindir.

Karataş İlçesi’nde yer alan Mallos ve Magarsos Antik çağda Didyma ile Milet’in ilişkisine benzer bir ilişki içindedir. Bu iki yerleşmeden Magarsos, lokalize edilmek istendiği Karataş ilçe merkezinin 3 km güneybatısındaki Dörtdirek mevkiinde tiyatro kaveası ve Roma devri stadionu bulunmaktadır. Ayrıca burada ele geçen yazıtlardan Magarsos’ta bir Athena Magarsia tapınağının bulunduğu bilinmektedir. Mallos (Kızıltahta Köyü ve civarı) ve Magarsos M.Ö. 3.y.y.’da “Pyramos kıyısındaki Antiocheia” (Antiocheia pros to Pyramo) adını almışlardır. Arkeoloji literatüründe Magarsos “Tanrıça Athena’ya adanmış tapınağın bulunduğu kutsal alan” olarak tanınmaktadır. Buradaki tapınak Hellenistik devirde tüm Doğu Akdeniz bölgesinde tanınan bir kehanet=bilicilik merkezi idi.

 * Yavuz, M.C. and K.S. Girginer (2005), “History and Sustainable Development of Coastal Tourism in the City of Adana”, International Congress on Coastal & Marine Tourism: Development, Impacts and Management CMT 2005 (November 15-18, 2005) Congress Proceedings, Çeşme-İzmir, Dokuz Eylül Üniversitesi Deniz İşletmeciliği ve Yönetimi Yüksekokulu, pp.434-444.